Genel

Astronotlar Uzayda Hasta Oluyor Mu?

Bu soruya kısa cevabımız “Evet.” ancak astronotların uzayda yaşadıkları hastalıkların çeşitli sebepleri var. Bu yazımızda astronotların hangi hastalıkları geçirme riskine sahip olduğunu inceliyoruz.

Öncelikle hatırlatmamız lazım ki, organizasyonların aldıkları büyük önlemler sebebiyle astronotlar ve astronot adaylarının hasta olma ihtimali genelde oldukça düşük.

Nature dergisinde yayınlanan bir makaleye göre uzay uçuşu sırasında yer çekiminin değişmesi bazı komplikasyonlara yol açabiliyor. Yer çekiminin azalmasıyla birlikte bağırsağımızda bulunan hücreler şekil değiştiriyor. Vücut hücrelerimizin yanında enfeksiyona neden olabilecek zararlı bakteriler de moleküler değişikliklere uğruyor. Bunların sonucu olarak uzay uçuşu sırasında astronotlar Salmonella Typhimurium bakterisi ile enfekte olabiliyorlar.

NASA’nın uzaydaki sempatik yüzlerinden Chris Hadfield.

Nadiren de olsa astronotlar uzayda farklı hastalıklara da yakalabiliyorlar. Bunların başında üst solunum yolu enfeksiyonları geliyor. Uzay araçları yeterince ısıtılmazsa vücudu zayıf düşen astronotlar bünyelerinde bulunan virüslerden enfekte olarak grip ve soğuk algınlığı gibi rahatsızlıklar yaşayabiliyorlar. 1969 Apollo 7 ekibi arasında yayılan ufak grip salgını da bu şekilde gelişmişti. Ekipten biri büyük ihtimalle Dünya’dan getirdiği virüsü istemeden arkadaşlarına yaymış, peçeteleri ve ilaçları tükenen ekip Dünya’ya geri iniş sırasında kasklarını takmayı bile reddedecek hale gelmişti. Apollo 8 ve Apollo 9 uçuşlarında da benzer sıkıntıların yaşanmasının ardından NASA astronot adayları için bir karantina mecburiyeti getirmiş.

Uzayda en sık rastlanan sıkıntı ise “Space Adaptation Syndrome” yani uzay adaptasyon sendromu. Yerçekiminin değişmesiyle birlikte vücutta yaşanan çeşitli değişikliklerin en önemlisi olan “vestibüler sistem”i kapsayan bu sendrom, astronotların denge ve yön bulma sıkıntısı yaşamasına sebep olabiliyor. Etkilerini azaltmak için astronotlar çok ciddi eğitimlerden geçiyor. Bunların yanında daha nadir rastlanabilen rahatsızlıklar arasında idrar yolu enfeksiyonları, idrara çıkma sorunları ve deri enfeksiyonları geliyor.

 

 

 

Atabek Batuhan Bilgiç

•İstinye Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği 2. Sınıf Öğrencisi •İstinye Üniversitesi Girişimci Mühendisler Kulübü kurucu başkanı •IoT-İstinye Çekirdek Takım Üyesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close